Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy bất định, các sự kiện bất ngờ và khó lường (thường được gọi là “Thiên Nga Đen”) đang xuất hiện với tần suất ngày càng dày đặc, gây ra những gián đoạn nghiêm trọng cho hoạt động kinh doanh. Theo khuyến nghị từ chuyên gia cấp cao của HSBC, ông Douglas Matheson, các doanh nghiệp Việt Nam cần đặc biệt chú ý và chủ động quản trị ba loại rủi ro cốt lõi để bảo vệ và phát triển bền vững.
Biến động đã trở thành “bình thường mới”
Những năm gần đây đã chứng kiến hàng loạt các sự kiện chấn động như căng thẳng thương mại, đại dịch Covid-19, tắc nghẽn kênh đào Suez, xung đột địa chính trị hay khủng hoảng ngân hàng. Khảo sát HSBC Global Trade Pulse cho thấy, 80% doanh nghiệp Việt Nam cảm nhận rõ rệt chi phí gia tăng do các tác động này, và một tỷ lệ lớn (75%) dự đoán tình trạng này sẽ còn kéo dài. Điều này đòi hỏi một sự thay đổi tư duy từ bị động sang chủ động trong quản trị rủi ro.
Dưới đây là ba loại rủi ro trọng yếu mà mọi doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm:
1. Rủi ro đối tác: Mắt xích yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Trong một thế giới mà chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp và toàn cầu hóa, sự suy yếu của bất kỳ mắt xích nào – dù là nhà cung cấp, đối tác logistics, hay bên mua – đều có thể gây ra hiệu ứng domino khôn lường.
- Tính dễ tổn thương: Doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng nặng nề nếu đối tác gặp vấn đề tài chính, phá sản, hoặc không tuân thủ hợp đồng.
- Giải pháp: Cần liên tục giám sát sức khỏe tài chính và hoạt động của các đối tác, tìm hiểu kỹ luật pháp sở tại của họ, và chú ý đến các rủi ro phát sinh trong các thời hạn thương mại dài hơn. Việc tích hợp đánh giá rủi ro tín dụng của đối tác vào nhiều phòng ban là cần thiết. Các công cụ thương mại truyền thống như thư tín dụng (L/C) và bảo lãnh hối phiếu vẫn là những công cụ thiết yếu để giảm thiểu rủi ro thanh toán.
2. Rủi ro tỷ giá: Lưỡi dao vô hình xói mòn lợi nhuận
Biến động tỷ giá có thể xảy ra đột ngột và khó lường, nhưng lại có sức tàn phá lớn đối với biên lợi nhuận của doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị có hoạt động xuất nhập khẩu. Các ví dụ điển hình như sự mất giá của đồng Yên Nhật hay Nhân dân tệ đã minh chứng cho sự cần thiết phải phòng ngừa.
- Tính bất ngờ: Thị trường ngoại hối luôn biến động, và một cú sốc tỷ giá có thể làm tăng chi phí nhập khẩu hoặc giảm doanh thu xuất khẩu.
- Giải pháp: Nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa thực sự sẵn sàng đối phó với rủi ro này. Các công cụ phổ biến và hiệu quả bao gồm giao dịch ngoại tệ kỳ hạn (Forward contracts) và hợp đồng theo tỷ giá xác định trong tương lai. Những công cụ này giúp doanh nghiệp cố định tỷ giá cho các giao dịch trong tương lai, từ đó kiểm soát tốt hơn dòng tiền và biên lợi nhuận.
3. Rủi ro quản trị: Nền tảng cho sự vững vàng của doanh nghiệp
Đây là rủi ro liên quan đến sự chính trực, minh bạch và vững vàng trong cơ cấu ra quyết định nội bộ của doanh nghiệp. Một hệ thống quản trị yếu kém có thể dẫn đến gian lận, sai sót và những quyết định thiếu hiệu quả.
- Kiểm soát nội bộ chặt chẽ: Cần thiết lập sự phân tách rõ ràng nhiệm vụ, áp dụng chế độ phê duyệt kép, duy trì lịch sử kiểm toán minh bạch, và khuyến khích tư duy phản biện ở mọi cấp bậc.
- Tăng cường giám sát: Luân chuyển nhân sự ở các vị trí kiểm soát chủ chốt, kiểm tra tình huống định kỳ, và thực hiện kiểm toán độc lập là những biện pháp quan trọng để phát hiện và ngăn ngừa rủi ro.
- Khuyến khích văn hóa minh bạch: Tạo môi trường nơi nhân viên được khuyến khích đóng góp ý kiến và bày tỏ quan ngại về những vấn đề bất thường mà không sợ bị trả đũa.
Chủ động quản trị rủi ro để bứt phá
Tóm lại, trong bối cảnh “biến động đã trở thành điều bình thường”, doanh nghiệp không thể tiếp tục quản trị rủi ro một cách bị động. Thay vào đó, cần chuyển sang tư duy chủ động, gắn kết chặt chẽ và thảo luận các rủi ro tiềm ẩn ở tất cả các cấp. Đồng thời, cần khuyến khích đổi mới sáng tạo, nhưng luôn đi đôi với nhận thức rõ ràng về rủi ro và khả năng ứng phó.
Việc hiểu rõ và có kế hoạch quản trị ba loại rủi ro trên không chỉ giúp doanh nghiệp tồn tại mà còn tạo nền tảng vững chắc để bứt phá trong môi trường kinh doanh đầy thách thức hiện nay.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần tư vấn chuyên sâu về quản trị rủi ro pháp lý, tài chính hoặc cần hỗ trợ trong việc tuân thủ các quy định mới, đừng ngần ngại liên hệ với Luật Thiên Thanh để được hỗ trợ kịp thời và chính xác.
Hotline/Zalo: 0332.672.789
Email: [email protected]
Hoặc đến trực tiếp văn phòng của Chúng tôi tại:
Hà Nội: Phòng 302, tầng 3, 142 Lê Duẩn, phường Khâm Thiên, quận Đống Đa, Hà Nội.
Hồ Chí Minh: Phòng 6.16 RiverGate Residence, số 151 – 155 đường Bến Vân Đồn, Phường 6, Quận 4, TP. HCM.
