Ly hôn là sự chấm dứt quan hệ hôn nhân hợp pháp giữa vợ và chồng theo quyết định của Tòa án. Trong đó, “đơn phương ly hôn” là một hình thức ly hôn phổ biến, xảy ra khi chỉ một bên vợ hoặc chồng có mong muốn chấm dứt hôn nhân, không có sự đồng thuận từ phía còn lại. Vậy đơn phương ly hôn là gì? Trường hợp nào được phép yêu cầu? Bài viết dưới đây từ Luật Thiên Thanh sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quyền và điều kiện thực hiện ly hôn đơn phương theo quy định pháp luật Việt Nam.
- Đơn phương ly hôn là gì?
Theo quy định tại khoản 14 Điều 3 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
“Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án.”
Trong đó, đơn phương ly hôn (còn gọi là ly hôn theo yêu cầu của một bên) là trường hợp một bên vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà không có sự đồng thuận của bên còn lại.
Khác với ly hôn thuận tình – khi cả hai cùng đồng ý chấm dứt quan hệ hôn nhân – thì đơn phương ly hôn thể hiện ý chí đơn lẻ của một phía, với mục tiêu bảo vệ quyền lợi cá nhân trong bối cảnh hôn nhân không còn hạnh phúc hoặc có hành vi vi phạm pháp luật hôn nhân gia đình.
- Khi nào được phép đơn phương ly hôn?
Theo quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Tòa án chỉ giải quyết cho ly hôn theo yêu cầu của một bên khi:
“Có căn cứ cho rằng vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được.”
Một số trường hợp phổ biến được phép đơn phương ly hôn bao gồm:
- Bạo lực gia đình: Một bên thường xuyên bị đánh đập, chửi bới, đe dọa tính mạng, tinh thần.
- Ngoại tình hoặc vi phạm nghĩa vụ chung thủy: Một bên có mối quan hệ ngoài luồng, có con riêng mà không được sự đồng thuận của người kia.
- Không thực hiện nghĩa vụ vợ chồng: Vợ/chồng bỏ nhà đi, không chăm sóc con cái, không có trách nhiệm kinh tế hoặc đạo đức.
- Mâu thuẫn kéo dài, không thể hòa giải: Vợ chồng không còn sống chung, không nói chuyện, không quan tâm nhau trong thời gian dài.
- Một bên mất tích: Theo Điều 68 Bộ luật Dân sự 2015, người bị tuyên bố mất tích trên 2 năm có thể là căn cứ để ly hôn.
-
Ai có quyền yêu cầu ly hôn đơn phương?
Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, những chủ thể sau có quyền yêu cầu ly hôn:
- Vợ hoặc chồng;
- Cha, mẹ hoặc người thân thích khác (trong trường hợp một bên mất năng lực hành vi dân sự hoặc là nạn nhân của bạo lực gia đình);
- Người giám hộ hợp pháp (nếu có).
Lưu ý: Trong thời gian vợ đang mang thai, sinh con hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi, chồng không có quyền yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 3 Điều 51.
-
Hồ sơ đơn phương ly hôn cần chuẩn bị
Để yêu cầu đơn phương ly hôn, cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
- Đơn khởi kiện xin ly hôn theo mẫu;
- Bản sao chứng thực Giấy chứng nhận kết hôn;
- Bản sao chứng thực CMND/CCCD và sổ hộ khẩu của hai vợ chồng;
- Giấy khai sinh của con (nếu có);
- Tài liệu, chứng cứ chứng minh hành vi vi phạm, mâu thuẫn hôn nhân (ảnh, tin nhắn, biên bản hòa giải, xác nhận của chính quyền…);
- Các giấy tờ liên quan đến tài sản, nợ chung nếu có yêu cầu phân chia.
Thời gian và thủ tục giải quyết ly hôn đơn phương
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, thời gian giải quyết một vụ án ly hôn đơn phương thường kéo dài từ 4 đến 6 tháng, tùy vào mức độ phức tạp và sự hợp tác của các bên.
Quy trình gồm các bước cơ bản:
- Nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền (nơi bị đơn cư trú);
- Tòa án thụ lý, tiến hành hòa giải;
- Nếu không hòa giải thành, Tòa án mở phiên xét xử để ra phán quyết ly hôn;
- Trường hợp bị đơn không hợp tác, Tòa vẫn có thể xử vắng mặt theo quy định.
-
Luật Thiên Thanh – Đồng hành pháp lý cùng bạn
Việc đơn phương ly hôn đòi hỏi người yêu cầu phải có kiến thức pháp luật và bằng chứng cụ thể. Trong nhiều trường hợp, người dân gặp khó khăn trong việc chứng minh, thu thập hồ sơ hoặc bảo vệ quyền lợi của bản thân và con cái.
Luật Thiên Thanh với đội ngũ luật sư chuyên sâu trong lĩnh vực hôn nhân – gia đình luôn sẵn sàng tư vấn, đại diện đàm phán, soạn thảo hồ sơ và hỗ trợ bạn từ bước đầu tiên đến khi có bản án ly hôn có hiệu lực. Chúng tôi cam kết bảo vệ quyền lợi chính đáng của bạn một cách nhanh chóng, hợp pháp và nhân văn.
Kết luận
Đơn phương ly hôn là giải pháp cuối cùng khi đời sống hôn nhân đã không thể cứu vãn. Tuy nhiên, để được Tòa án chấp nhận, người yêu cầu cần đảm bảo có căn cứ rõ ràng và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý. Đừng ngần ngại liên hệ Luật Thiên Thanh nếu bạn đang phân vân trong quá trình ly hôn. Chúng tôi luôn bên bạn để tìm ra giải pháp hợp lý nhất cho cuộc sống mới an yên hơn.
Hotline/Zalo: 0332.672.789
Email: [email protected]
Hoặc đến trực tiếp văn phòng của Chúng tôi tại:
Hà Nội : Phòng 302, tầng 3, 142 Lê Duẩn, phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội
Hồ Chí Minh: Phòng 6.16 RiverGate Residence, số 151 – 155 đường Bến Vân Đồn, Phường Khánh Hội, TP. HCM
