Việc lập di chúc là cách tốt nhất để mỗi người định đoạt tài sản của mình sau khi qua đời. Tuy nhiên, trong thực tế, rất nhiều di chúc bị Tòa án tuyên vô hiệu do mắc phải những lỗi tưởng chừng rất nhỏ. Hậu quả là ý chí của người lập di chúc không được công nhận, tài sản phải chia theo pháp luật, dễ phát sinh tranh chấp giữa các thành viên trong gia đình.
-
Di chúc không ghi rõ ngày, tháng, năm lập
Mục lục ẩn
Theo Điều 631 Bộ luật Dân sự 2015, một trong những nội dung bắt buộc của di chúc là phải có ngày, tháng, năm lập.
Nếu thiếu thông tin này, không thể xác định được thời điểm di chúc có hiệu lực, đặc biệt trong trường hợp người lập có nhiều bản di chúc khác nhau.
Ví dụ: Ông A lập 2 bản di chúc nhưng không ghi ngày tháng, dẫn đến không biết bản nào được lập sau cùng. Khi đó, cả hai đều có thể bị xem là vô hiệu.
-
Di chúc bị tẩy xóa, sửa chữa, viết tắt hoặc ký hiệu
Một lỗi phổ biến khiến di chúc vô hiệu là tự ý tẩy xóa, ghi chèn, sửa chữa hoặc viết tắt khó hiểu.
Theo Điều 633 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc viết tay phải thể hiện rõ ràng, không tẩy xóa, sửa chữa; nếu có sửa thì phải được người lập ký xác nhận bên cạnh chỗ sửa.
Ví dụ: Bà B viết di chúc để lại “nhà tại Q.Tân Bình” nhưng sau đó sửa thành “Q.Tân Phú” mà không ký xác nhận. Khi đó, di chúc có thể bị tuyên vô hiệu một phần hoặc toàn bộ.
-
Người lập di chúc không đủ năng lực hành vi dân sự
Một di chúc chỉ hợp pháp khi người lập minh mẫn, sáng suốt, không bị lừa dối, đe dọa hay cưỡng ép.
Nếu lập di chúc trong trạng thái mất năng lực hành vi (ví dụ: bệnh nặng, mất trí nhớ, tâm lý không ổn định), thì di chúc này sẽ không có giá trị pháp lý.
Ví dụ: Ông C lập di chúc khi đang điều trị tâm thần, sau này con cái tranh chấp, Tòa án có thể tuyên di chúc vô hiệu do người lập không đủ năng lực.
-
Không có người làm chứng hoặc người làm chứng không hợp lệ
Theo Điều 632 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc có thể có người làm chứng, nhưng người làm chứng phải khách quan, không có quyền lợi liên quan đến nội dung di chúc.
Ví dụ: Con trai của người lập di chúc ký làm chứng trong di chúc mà chính anh ta cũng là người được hưởng di sản — điều này làm cho di chúc không hợp lệ.
-
Di chúc không được công chứng, chứng thực khi pháp luật yêu cầu
Thông thường, di chúc viết tay vẫn có giá trị nếu đáp ứng đủ điều kiện. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, pháp luật yêu cầu phải công chứng hoặc chứng thực, như:
- Người lập di chúc không thể tự viết (phải nhờ người khác viết hộ);
- Di chúc của người mù, người không biết chữ, hoặc người hạn chế nhận thức.
Nếu không thực hiện công chứng, di chúc có thể bị vô hiệu.
-
Nội dung hoặc mục đích của di chúc vi phạm pháp luật, đạo đức
Một di chúc sẽ bị vô hiệu nếu nội dung trái pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội, ví dụ: chia tài sản cho mục đích phạm pháp, tước quyền hợp pháp của người thừa kế không phụ thuộc di chúc (Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015).
Lời khuyên từ Luật Thiên Thanh
Để tránh những rủi ro pháp lý và bảo đảm ý chí của mình được thực hiện đúng, người dân nên:
- Lập di chúc có công chứng để được kiểm tra tính hợp pháp trước khi ký;
- Nhờ luật sư tư vấn về nội dung, hình thức, và người làm chứng;
- Lưu giữ di chúc tại nơi an toàn hoặc tổ chức hành nghề công chứng.
Luật Thiên Thanh – Đơn vị chuyên tư vấn, soạn thảo và công chứng di chúc theo quy định Bộ luật Dân sự 2015.
Liên hệ để được hỗ trợ miễn phí bước đầu, đảm bảo di chúc hợp pháp – ý chí trọn vẹn – an tâm trọn đời.
Hotline/Zalo: 038.762.6666
Email: [email protected]
Hoặc đến trực tiếp văn phòng của Chúng tôi tại:
Hà Nội : Phòng 302, tầng 3, 142 Lê Duẩn, phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội
Hồ Chí Minh: Phòng 6.16 RiverGate Residence, số 151 – 155 đường Bến Vân Đồn, Phường Khánh Hội, Hồ Chí Minh
