Công ty Luật Thiên Thanh – Tiên phong nắm bắt, tư vấn chuyên sâu về Luật Trí tuệ nhân tạo (AI), Đạo đức Công nghệ và Trách nhiệm Pháp lý.
Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định Dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo (AI), một văn bản pháp lý được coi là cực kỳ cấp thiết nhằm tạo ra hành lang pháp lý toàn diện cho sự phát triển “nóng” của công nghệ AI tại Việt Nam.
Dự thảo Luật không chỉ khuyến khích đổi mới mà còn đặt ra các quy tắc nghiêm ngặt về an toàn, đạo đức và trách nhiệm, đặc biệt là đề xuất cấm phát triển các AI thao túng hành vi con người.
I. Cấm Tuyệt đối AI “Thao Túng Nhận Thức” (Rủi ro Không Chấp nhận Được)
Dự thảo Luật AI áp dụng phương pháp tiếp cận dựa trên rủi ro, trong đó, loại AI có Rủi ro Không Chấp nhận được bị đề xuất CẤM phát triển, cung cấp, đưa ra thị trường hoặc đưa vào sử dụng dưới mọi hình thức tại Việt Nam.
AI thuộc nhóm rủi ro cao nhất này bao gồm:
- AI Thao túng Chủ đích: AI được thiết kế để thao túng nhận thức, hành vi của con người một cách có chủ đích, làm mất khả năng tự quyết và gây tổn hại nghiêm trọng về thể chất hoặc tinh thần.
- AI Lợi dụng Điểm yếu: Các hệ thống lợi dụng điểm yếu của nhóm người dễ tổn thương (trẻ em, người khuyết tật, người cao tuổi) để tác động hành vi theo hướng gây tổn hại.
- AI Gây nguy hại An ninh: AI sản xuất nội dung Deepfake, giả mạo có khả năng gây nguy hại nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, hoặc AI được dùng để chống phá Nhà nước.
Ý nghĩa: Quy định này nhằm bảo vệ quyền con người, an toàn xã hội và đặt đạo đức làm cốt lõi trong mọi hoạt động phát triển AI.
II. Giải Quyết “Khoảng Trống Trách Nhiệm Pháp Lý”
Thách thức pháp lý lớn nhất hiện nay là việc xác định ai chịu trách nhiệm khi AI gây thiệt hại (ví dụ: xe tự lái gây tai nạn, phần mềm y tế chẩn đoán sai).
Dự thảo Luật AI đang hướng tới việc lấp đầy khoảng trống này bằng cách đề cao nguyên tắc “Lấy con người làm trung tâm”:
- Con người phải giữ quyền kiểm soát và chịu trách nhiệm cuối cùng với mọi quyết định, hành vi và hậu quả phát sinh trong quá trình thiết kế, phát triển, triển khai và sử dụng AI.
Nguyên tắc này buộc nhà phát triển, nhà sản xuất và người sử dụng phải có cơ chế giám sát và trách nhiệm rõ ràng khi hệ thống AI của họ gây ra sự cố.
III. Cơ Chế Quản Lý Theo Mức Độ Rủi Ro (4 Mức)
Dự thảo đề xuất phân loại AI theo 4 mức độ rủi ro, đi kèm với cơ chế quản lý tương ứng:
- Rủi ro Không Chấp nhận được: Bị cấm (trừ nghiên cứu, thử nghiệm có kiểm soát).
- Rủi ro Cao: Phải được đánh giá sự phù hợp và chịu thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước trước khi lưu hành.
- Rủi ro Trung bình: Có nguy cơ gây lừa dối, nhầm lẫn do người dùng không nhận biết được bản chất AI.
- Rủi ro Thấp: Các hệ thống không thuộc 3 trường hợp trên.
IV. Thành lập Cổng Thông tin Điện tử Một cửa về AI
Để quản lý hiệu quả, Dự thảo Luật cũng đề xuất thành lập Cổng thông tin điện tử một cửa về AI. Các AI rủi ro cao phải đăng ký trên Cổng này trong vòng 30 ngày trước khi lưu hành.
Cổng thông tin sẽ là kênh ưu tiên để:
- Tiếp nhận, trả lời các vấn đề liên quan đến phân loại, đăng ký AI.
- Cung cấp công cụ tra cứu pháp luật, tiêu chuẩn kỹ thuật.
- Tiếp nhận báo cáo sự cố sau khi AI được đưa ra thị trường.
LUẬT THIÊN THANH: Sẵn Sàng cho Kỷ Nguyên Pháp Lý AI
Luật AI là xu hướng tất yếu toàn cầu. Việc Việt Nam xây dựng bộ luật này đặt ra yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt cho các doanh nghiệp công nghệ, đặc biệt là các đơn vị phát triển và ứng dụng AI rủi ro cao.
Công ty Luật Thiên Thanh cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý chuyên sâu, giúp doanh nghiệp:
- Phân loại Rủi ro AI: Xác định chính xác mức độ rủi ro và nghĩa vụ đăng ký, kiểm định cho sản phẩm AI của mình.
- Xây dựng Khung Trách nhiệm: Tư vấn về Hợp đồng, Chính sách sử dụng để giới hạn và xác định rõ trách nhiệm pháp lý khi AI gây thiệt hại.
- Hỗ trợ Tuân thủ: Hướng dẫn các thủ tục đăng ký, kiểm định và báo cáo sự cố thông qua Cổng thông tin điện tử một cửa về AI.
Đón đầu Luật AI để đảm bảo sự phát triển công nghệ an toàn, đạo đức và bền vững. Liên hệ ngay với Luật Thiên Thanh để được tư vấn chuyên sâu!
Hotline/Zalo: 090.321.7988
Email: [email protected]
Hoặc đến trực tiếp văn phòng của Chúng tôi tại:
Hà Nội : Phòng 302, tầng 3, 142 Lê Duẩn, phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội
Hồ Chí Minh: Phòng 6.16 RiverGate Residence, số 151 – 155 đường Bến Vân Đồn, Phường Khánh Hội, Hồ Chí Minh
