Trong khi bạo lực thể xác dễ thấy bằng những vết thương trên da thịt, thì bạo lực tinh thần lại âm thầm gặm nhấm người trong cuộc từng ngày. Nỗi đau ấy không có máu, không có vết bầm tím, nhưng hậu quả để lại không hề nhỏ. Ở Việt Nam, nhiều người – đặc biệt là phụ nữ – đang sống chung với bạo lực tinh thần trong hôn nhân mà không biết hoặc không dám gọi tên. Đây là lúc cần thẳng thắn nhìn nhận và có giải pháp pháp lý cụ thể để bảo vệ nạn nhân khỏi những “vết thương vô hình” ấy.
- Bạo lực tinh thần là gì?
Theo Khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, bạo lực gia đình bao gồm cả hành vi bạo lực về tinh thần, như:
- Lăng mạ, chửi bới, nhục mạ người khác;
- Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực tâm lý;
- Ngăn cản tiếp xúc với người thân, bạn bè;
- Kiểm soát, đe dọa, khiến người khác luôn sống trong sợ hãi.
Dù không để lại dấu vết thể chất, nhưng những hành vi này khiến nạn nhân tổn thương lâu dài về tâm lý, ảnh hưởng đến sức khỏe, công việc và cả tương lai của họ.
- Câu chuyện đời thường: “Tôi không bị đánh, nhưng tôi như người vô hình”
Chị H. (34 tuổi, ngụ TP.HCM) chia sẻ với Luật Thiên Thanh rằng suốt 8 năm kết hôn, chồng chị chưa bao giờ đánh đập, nhưng cũng chưa bao giờ ngừng xúc phạm. “Anh ấy gọi tôi là đồ vô dụng, so sánh tôi với người cũ, cấm tôi gặp gỡ bạn bè, và kiểm tra điện thoại tôi mỗi ngày,” chị kể. “Tôi từng nghĩ mình sai, cho đến khi trầm cảm, phải uống thuốc và mất việc.”
Trường hợp của chị H. không hiếm. Trong nhiều hồ sơ mà Luật Thiên Thanh hỗ trợ, nạn nhân của bạo lực tinh thần thường chậm trễ trong việc nhận ra vấn đề và không dám ly hôn vì sợ không có bằng chứng.
- Pháp luật bảo vệ nạn nhân bạo lực tinh thần ra sao?
Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 có hiệu lực từ 01/07/2023 đã cập nhật nhiều điểm mới quan trọng, trong đó đặc biệt nhấn mạnh việc bảo vệ người bị bạo lực tinh thần. Theo đó:
- Người bị bạo lực có thể yêu cầu lệnh bảo vệ khẩn cấp nếu có dấu hiệu nguy hiểm (Điều 32).
- Ủy ban nhân dân, Công an, Hội phụ nữ cấp xã/phường có thể can thiệp nhanh chóng, không cần chờ tòa án.
- Các hành vi bạo lực tinh thần có thể là căn cứ để đơn phương ly hôn, theo quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nếu hành vi đó “nghiêm trọng đến mức đời sống chung không thể kéo dài”.
Tuy nhiên, do khó chứng minh, nạn nhân cần thu thập các bằng chứng như: tin nhắn, email, ghi âm, nhân chứng (bạn bè, hàng xóm), giấy khám tâm thần, hoặc nhật ký cá nhân để trình bày trước cơ quan chức năng.
- Vai trò của luật sư – Đồng hành để bước ra khỏi tổn thương
Trong nhiều năm đồng hành cùng các vụ ly hôn, Luật Thiên Thanh nhận thấy rằng việc tìm đến luật sư không chỉ là để khởi kiện hay giải quyết pháp lý, mà còn là hành trình giành lại sự bình an cho chính mình. Luật sư có thể:
- Tư vấn, hỗ trợ thu thập chứng cứ;
- Soạn đơn ly hôn, đơn yêu cầu bảo vệ;
- Hướng dẫn nạn nhân tiếp cận các cơ quan chức năng;
- Bảo vệ quyền nuôi con, chia tài sản khi ly hôn.
Luật Thiên Thanh cũng đã phát triển các gói dịch vụ hỗ trợ nạn nhân bạo lực tinh thần, bao gồm tư vấn tâm lý ban đầu, tư vấn pháp lý miễn phí và đại diện làm việc với cơ quan chức năng khi cần thiết.
Đừng im lặng – vì bạn xứng đáng được sống an yên
Chị H. đã ly hôn và bắt đầu cuộc sống mới sau khi được Luật Thiên Thanh hỗ trợ pháp lý và tâm lý. “Tôi từng nghĩ mình yếu đuối, nhưng hóa ra mình dũng cảm khi dám chấm dứt một cuộc sống tăm tối,” chị chia sẻ.
Nếu bạn đang sống trong mối quan hệ khiến mình tổn thương mỗi ngày, đừng ngần ngại tìm đến sự trợ giúp. Bạo lực tinh thần không phải là chuyện riêng tư hay “chuyện trong nhà” – mà là vấn đề cần được xã hội quan tâm và pháp luật bảo vệ.
- Kết luận
Bạo lực tinh thần là “nỗi đau không thấy máu”, nhưng không vì thế mà ta chấp nhận chịu đựng. Pháp luật Việt Nam, đặc biệt là các quy định mới trong Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 và Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, đã mở ra con đường để người bị hại có thể đứng lên bảo vệ mình. Luật Thiên Thanh luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn, để bạn được sống – chứ không chỉ tồn tại – trong chính cuộc hôn nhân của mình.
Hotline/Zalo: 0332.672.789
Email: [email protected]
Hoặc đến trực tiếp văn phòng của Chúng tôi tại:
Hà Nội : Phòng 302, tầng 3, 142 Lê Duẩn, phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội
Hồ Chí Minh: Phòng 6.16 RiverGate Residence, số 151 – 155 đường Bến Vân Đồn, Phường Khánh Hội, Hồ Chí Minh
