Công ty Luật Thiên Thanh – Chuyên gia Tư vấn và Thực thi các Phán quyết Trọng tài, Cạnh tranh và Thương mại Quốc tế.
Luật Thi hành án Dân sự 2008 (sửa đổi 2014) sau hơn một thập kỷ thực thi đã bộc lộ những hạn chế trong việc điều chỉnh các quyết định pháp lý phát sinh từ nền kinh tế hiện đại và hội nhập. Nhằm đồng bộ hóa hệ thống pháp luật và nâng cao uy tín thực thi, Dự thảo Luật Thi hành án Dân sự (sửa đổi) năm 2025 đã thực hiện bước đi quan trọng: Mở rộng phạm vi điều chỉnh và thẩm quyền của các cơ quan THADS.
Đây là sự khẳng định mạnh mẽ về hiệu lực pháp lý của các quyết định ngoài Tòa án dân sự truyền thống.
I. Mở Rộng Phạm Vi Thi Hành Án: Sự Bao Quát Cần Thiết
Dự thảo đã bổ sung nhiều loại quyết định có tính chuyên biệt cao, đảm bảo rằng mọi quyết định tài phán đều có cơ chế thực thi rõ ràng.
| Loại Quyết định được Bổ sung (Dự thảo) | So sánh với Luật THADS Hiện hành (2014) |
| Phán quyết của Trọng tài thương mại (trong và ngoài nước) | Chưa được điều chỉnh rõ ràng. Việc thi hành các phán quyết trọng tài nước ngoài thường phải căn cứ vào các văn bản riêng (Công ước New York 1958) và Tố tụng Dân sự. |
| Quyết định xử lý vụ việc Cạnh tranh của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia | Chưa được điều chỉnh. Đây là lần đầu tiên các quyết định xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh được đưa vào diện THADS, giúp chế tài kinh tế được thực thi triệt để. |
| Quyết định Công nhận Kết quả Hòa giải Thành tại Tòa án | Chưa được điều chỉnh cụ thể. Việc đưa vào Dự thảo giúp củng cố tính ràng buộc và khả năng cưỡng chế của các thỏa thuận hòa giải, giảm tải tố tụng. |
| Biện pháp Tư pháp | Bổ sung chi tiết: Tịch thu vật, tiền liên quan tội phạm, buộc pháp nhân thương mại công khai xin lỗi, án phí. Giúp thực thi toàn diện các hậu quả pháp lý đi kèm. |
| Quyết định Áp dụng Biện pháp Khẩn cấp Tạm thời | Chưa được điều chỉnh. Đảm bảo các biện pháp ngăn chặn như phong tỏa tài khoản, cấm chuyển dịch tài sản được thực thi nhanh chóng, bảo vệ quyền lợi ngay từ giai đoạn tố tụng. |
| Bản án Tòa sơ thẩm thi hành ngay | Bổ sung các vụ việc liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và quyết định về tính hợp pháp của cuộc đình công. Đảm bảo tính cấp thiết của các vấn đề an sinh xã hội và lao động. |
II. Phân Định Thẩm Quyền: Chuyên Môn Hóa Vụ Việc Phức Tạp
Để xử lý hiệu quả các vụ việc mới được mở rộng, Dự thảo cũng điều chỉnh thẩm quyền theo hướng chuyên môn hóa:
- THADS cấp tỉnh được bổ sung thẩm quyền: Cơ quan THADS cấp tỉnh sẽ có thẩm quyền thi hành các bản án, quyết định của Tòa án sơ thẩm chuyên biệt về sở hữu trí tuệ, phá sản, phán quyết trọng tài thương mại, và quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh.
- Phân tích: Việc chuyển giao thẩm quyền lên cấp tỉnh là bước đi cần thiết để chuyên môn hóa công tác thi hành án, đặc biệt là các vụ việc có yếu tố kinh tế, thương mại phức tạp, đòi hỏi Chấp hành viên có kiến thức chuyên sâu.
III. Lợi Ích Cốt Lõi Từ Sự Mở Rộng
Những thay đổi này mang lại lợi ích kép cho hệ thống pháp luật và cộng đồng doanh nghiệp:
- Củng cố Niềm tin Kinh doanh: Việc đảm bảo thi hành các phán quyết trọng tài thương mại (đặc biệt là phán quyết nước ngoài) sẽ thúc đẩy niềm tin của nhà đầu tư và doanh nghiệp nước ngoài khi hoạt động tại Việt Nam.
- Giảm Gánh nặng Tố tụng: Việc công nhận Hòa giải thành và các quyết định ngoài Tòa án giúp giảm tải cho hệ thống Tòa án, khuyến khích các bên giải quyết tranh chấp thông qua các cơ chế phi tố tụng.
- Phù hợp Thông lệ Quốc tế: Thay đổi này giúp Việt Nam hoàn thiện nghĩa vụ quốc tế, đặc biệt là đối với các Công ước mà Việt Nam là thành viên (ví dụ: Công ước New York 1958 về công nhận và thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài).
IV. Khuyến Nghị Từ Luật Thiên Thanh
Việc mở rộng phạm vi điều chỉnh trong Dự thảo 2025 là bước đi tất yếu và đúng hướng, khẳng định tính thực thi của pháp luật Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
Nếu bạn là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại quốc tế, cạnh tranh, hoặc cá nhân có quyền lợi trong các phán quyết trọng tài/hòa giải, việc nắm rõ thay đổi này là rất cần thiết để:
- Chủ động đề nghị thi hành án kịp thời tại đúng cơ quan có thẩm quyền.
- Tận dụng các quyết định công nhận hòa giải thành để nhanh chóng kết thúc vụ việc.
Liên hệ Luật Thiên Thanh ngay để được tư vấn chuyên sâu về chiến lược thực thi các phán quyết thương mại và kinh tế trong kỷ nguyên THADS mới!
Hotline/Zalo: 090.321.7988
Email: [email protected]
Hoặc đến trực tiếp văn phòng của Chúng tôi tại:
Hà Nội : Phòng 302, tầng 3, 142 Lê Duẩn, phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội
Hồ Chí Minh: Phòng 6.16 RiverGate Residence, số 151 – 155 đường Bến Vân Đồn, Phường Khánh Hội, Hồ Chí Minh
