Tác giả: Công ty Luật Thiên Thanh – Chuyên tư vấn và đại diện thi hành án dân sự, thương mại, Tiên phong cùng Tư pháp số.
1. Bối cảnh Pháp lý và Nhu cầu Chuyển đổi Số
Hơn 10 năm sau khi Luật Thi hành án Dân sự được áp dụng, công tác thi hành án đang đứng trước yêu cầu hiện đại hóa, số hóa và minh bạch hóa dữ liệu.
Thực tế cho thấy, hệ thống hiện tại còn nhiều bất cập:
- Hồ sơ thi hành án chủ yếu lưu trữ dạng giấy, gây khó khăn trong tra cứu, giám sát.
- Các cơ quan Tòa án, Viện kiểm sát, và Cục THADS chưa kết nối thông tin đồng bộ, dẫn đến chậm trễ, sai sót trong việc xác minh tài sản.
Trước thực tế này, Dự thảo Luật Thi hành án dân sự 2025 đã bổ sung các quy định cốt lõi về Cơ sở dữ liệu thi hành án dân sự và Sử dụng dữ liệu điện tử – đánh dấu bước tiến quan trọng hướng đến nền tư pháp số.
2. Quy Định Mới Trong Dự thảo Luật THADS 2025
Theo Điều 17 và 18 của Dự thảo, Bộ Tư pháp sẽ xây dựng hệ thống THADS hiện đại với các tính năng đột phá:
- Xây dựng Cơ sở dữ liệu THADS toàn quốc: Kết nối thông tin với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, doanh nghiệp, đất đai, và đăng ký tài sản.
- Sử dụng Dữ liệu Điện tử: Cho phép lưu trữ, trao đổi, xác nhận, ký số trong hồ sơ thi hành án, dựa trên các tiêu chuẩn của Luật Giao dịch điện tử 2023 và Luật An ninh mạng 2018.
- Công khai Thông tin: Công khai các thông tin quan trọng như người phải thi hành án, tài sản bị kê biên, đấu giá, kết quả thi hành án trên Cổng thông tin điện tử, đảm bảo tính minh bạch.
3. So Sánh và Phân Tích Căn Cứ Pháp Lý
Sự khác biệt giữa Luật hiện hành và Dự thảo Luật 2025 về số hóa là rất rõ ràng:
| Nội dung | Luật hiện hành (2008, sửa 2014, 2022) | Dự thảo 2025 |
| Cơ sở dữ liệu | Không có quy định riêng. Chỉ dừng ở việc lưu hồ sơ bằng văn bản giấy (Điều 174–176). | Có Điều 17 và 18 quy định cụ thể việc xây dựng, vận hành Cơ sở dữ liệu THADS toàn quốc. |
| Sử dụng chứng cứ điện tử | Chưa được công nhận trong thi hành án. | Cho phép sử dụng chữ ký số, tài liệu điện tử, xác nhận trực tuyến (Điều 18 Dự thảo). |
| Công khai thông tin | Chỉ công khai thủ công qua niêm yết hoặc thông báo bằng văn bản. | Quy định công khai trực tuyến trên Cổng thông tin Bộ Tư pháp. |
| Căn cứ pháp lý liên ngành | Không có liên kết với Luật Giao dịch điện tử. | Căn cứ Luật Giao dịch điện tử 2023, Điều 41–42 để đảm bảo tính pháp lý của giao dịch điện tử. |
4. Ý Nghĩa và Tác Động Thực Tiễn
Quy định mới này mang lại tác động sâu rộng cho toàn bộ quá trình thi hành án:
- Minh bạch hóa và Tăng cường Giám sát: Giúp người dân, doanh nghiệp, Viện kiểm sát và Tòa án có thể tra cứu tiến độ, kết quả thi hành án nhanh chóng, giảm thiểu tiêu cực.
- Rút ngắn thời gian: Giải quyết vấn đề chậm trễ, sai sót do phụ thuộc vào văn bản thủ công, rút ngắn thời gian xác minh tài sản, đặc biệt trong các vụ án kinh doanh, thương mại.
- Phát triển Tư pháp Điện tử: Tạo nền tảng quan trọng hướng tới mục tiêu “Thi hành án không giấy tờ” giai đoạn 2026–2030.
5. Góc nhìn từ Luật Thiên Thanh
Là đơn vị có nhiều kinh nghiệm trong giải quyết các vấn đề pháp lý và đại diện thi hành án, Công ty Luật Thiên Thanhđánh giá cao quy định này vì nó:
- Giúp chuẩn hóa quy trình từ tiếp nhận hồ sơ đến xác nhận hoàn thành nghĩa vụ.
- Tăng cường niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với hệ thống tư pháp.
- Tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc ký số, nộp đơn yêu cầu, tra cứu hồ sơ trực tuyến.
Luật Thiên Thanh sẵn sàng hỗ trợ khách hàng chuyển đổi quy trình pháp lý sang môi trường điện tử, đồng hành cùng sự thay đổi của Luật Thi hành án dân sự mới, đảm bảo quyền lợi của bạn được thực thi nhanh chóng và minh bạch nhất.
Hotline/Zalo: 090.321.7988
Email: [email protected]
Hoặc đến trực tiếp văn phòng của Chúng tôi tại:
Hà Nội : Phòng 302, tầng 3, 142 Lê Duẩn, phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội
Hồ Chí Minh: Phòng 6.16 RiverGate Residence, số 151 – 155 đường Bến Vân Đồn, Phường Khánh Hội, Hồ Chí Minh
