Tác giả: Công ty Luật Thiên Thanh – Chuyên gia Tư vấn Pháp lý, Đảm bảo quyền tự định đoạt và giám sát nhà nước trong THADS.
Xử lý tài sản chung (ví dụ: tài sản chung vợ chồng, tài sản chung hộ gia đình) luôn là một trong những điểm nghẽn lớn nhất khiến hồ sơ Thi hành án Dân sự (THADS) bị kéo dài. Luật hiện hành thiếu cơ chế rõ ràng để giải quyết khi các đương sự không thống nhất, buộc Chấp hành viên phải chờ đợi thủ tục tố tụng dân sự kéo dài.
Để khắc phục hạn chế này, Dự thảo Luật Thi hành án Dân sự 2025 đã bổ sung các quy định cụ thể về việc Thỏa thuận Thi hành án và quy trình xử lý tài sản chung, đảm bảo quyền tự định đoạt của đương sự nhưng dưới sự giám sát chặt chẽ của nhà nước.
I. Quy Định Cốt Lõi: Thúc Đẩy Tính Tự Định Đoạt và Công Nhận Thỏa Thuận
Dự thảo Luật 2025 tiếp tục khẳng định nguyên tắc tự định đoạt của đương sự (Điều 6), đồng thời bổ sung các quy trình chi tiết hơn để công nhận và xử lý tài sản chung:
- Tăng cường giá trị pháp lý của Thỏa thuận: Dự thảo quy định chi tiết về việc lập, công nhận và giá trị pháp lý của thỏa thuận thi hành án (Điều 6, 9). Thỏa thuận này, khi được xác lập đúng quy trình, có giá trị tương đương với bản án, quyết định.
- Quy trình xử lý Tài sản chung được cụ thể hóa (Điều 146): Dự thảo bổ sung quy trình lập, công nhận và xử lý tài sản chung một cách rõ ràng, đặc biệt là trong trường hợp người phải thi hành án có chung tài sản với người khác. Quy định mới thúc đẩy các bên phải tự thỏa thuận hoặc khởi kiện ra Tòa án để phân chia tài sản sớm, thay vì để Cơ quan THADS phải thụ động yêu cầu Tòa án như trước.
II. So Sánh Căn Cứ Pháp Lý: Từ Quy Định Rời Rạc Đến Quy Trình Hoàn Chỉnh
Sự thay đổi về các điều khoản liên quan đến thỏa thuận và tài sản chung là một bước tiến lớn nhằm giải quyết tình trạng ách tắc hồ sơ kéo dài:
| Nội dung | Luật THADS Hiện hành (2008, sửa đổi 2014) | Dự thảo Luật THADS 2025 |
| Quy định về Thỏa thuận | Điều 6: Quy định chung về quyền thỏa thuận nhưng thiếu cơ chế công nhận và xử lý khi thỏa thuận có tranh chấp, chưa rõ ràng về giá trị pháp lý. | Điều 6 & 9: Quy định rõ việc lập, công nhận và giám sát thỏa thuận. Thỏa thuận được công nhận có giá trị pháp lý cao, thúc đẩy việc thực thi. |
| Cưỡng chế Tài sản Chung | Điều 74: Quy định chung chung về xử lý tài sản chung. Khi đương sự không thống nhất, Chấp hành viên phải yêu cầu Tòa án xác định phần sở hữu (thủ tục kéo dài). | Điều 146: Quy định quy trình chi tiết hơn; chuyển trách nhiệm cho đương sự tự thỏa thuận hoặc khởi kiện trước. Giảm thủ tục yêu cầu Tòa án từ cơ quan THADS. |
| Ý nghĩa | Dễ dẫn đến ách tắc hồ sơ khi có tranh chấp về tài sản chung. | Đảm bảo quyền tự định đoạt của đương sự nhưng có giám sát nhà nước, đồng thời tăng tốc độ xử lý tài sản. |
III. Ý Nghĩa Thực Tiễn và Tác Động
Việc cụ thể hóa quy định về thỏa thuận và tài sản chung mang lại ý nghĩa sâu sắc:
- Giảm Gánh nặng Tố tụng: Quy định mới giảm tải đáng kể cho các Cơ quan THADS, tránh việc họ phải “gánh” thêm các vụ kiện phân chia tài sản chung phức tạp, cho phép họ tập trung vào công tác cưỡng chế.
- Tôn trọng Tự Định Đoạt: Đề cao quyền tự định đoạt của đương sự, khuyến khích các bên chủ động giải quyết tranh chấp tài sản liên quan thông qua thỏa thuận hoặc khởi kiện dân sự sớm.
- Thúc đẩy Tốc độ Thi hành án: Bằng cách tách biệt việc giải quyết tranh chấp tài sản chung khỏi quy trình THADS, Dự thảo giúp quá trình thi hành án đối với tài sản đã xác định được diễn ra nhanh chóng hơn.
IV. Khuyến Nghị Từ Luật Thiên Thanh
Quy định mới này tạo ra cơ hội lớn cho người được thi hành án chủ động hóa giải các tranh chấp tài sản và tránh việc hồ sơ bị kéo dài vô thời hạn.
Công ty Luật Thiên Thanh khuyến nghị khách hàng:
- Tư vấn Thỏa thuận: Chúng tôi hỗ trợ xây dựng và giám sát các thỏa thuận thi hành án (Điều 6) để đảm bảo tính pháp lý và khả năng thực thi cao nhất.
- Giải quyết Tài sản Chung: Trong trường hợp có tài sản chung, chúng tôi tư vấn chiến lược khởi kiện hoặc thỏa thuận phân chia tài sản sớm nhất (Điều 146) để tránh hồ sơ THADS bị hoãn và kéo dài.
Hãy để Luật Thiên Thanh giúp bạn biến các quy định mới về thỏa thuận và tài sản chung thành lợi thế để thu hồi tài sản một cách hiệu quả!
Hotline/Zalo: 090.321.7988
Email: [email protected]
Hoặc đến trực tiếp văn phòng của Chúng tôi tại:
Hà Nội : Phòng 302, tầng 3, 142 Lê Duẩn, phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội
Hồ Chí Minh: Phòng 6.16 RiverGate Residence, số 151 – 155 đường Bến Vân Đồn, Phường Khánh Hội, Hồ Chí Minh
