Trong thực tế, không ít trường hợp một người vay tiền hoặc phát sinh nghĩa vụ thanh toán nhưng lại không đứng tên nhiều tài sản. Phần lớn tài sản đang thuộc khối tài sản chung của vợ chồng, vì vậy nhiều người đặt ra câu hỏi: “Nếu người vay không tự nguyện trả nợ thì chủ nợ có quyền yêu cầu chia tài sản chung của vợ chồng để lấy tiền hay không?”
Câu trả lời là: Không.
Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình, việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân là quyền của chính vợ và chồng. Đây là quyền gắn với quan hệ hôn nhân và quyền định đoạt đối với tài sản chung nên chỉ hai vợ chồng mới có quyền quyết định việc có chia hay không chia tài sản. Người thứ ba, kể cả chủ nợ, không thể thay vợ hoặc chồng yêu cầu Tòa án chia tài sản chung. Điều này không đồng nghĩa với việc quyền lợi của chủ nợ không được pháp luật bảo vệ. Khi đã có bản án hoặc quyết định có hiệu lực buộc một bên vợ hoặc chồng phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ, cơ quan thi hành án vẫn có quyền xác định phần tài sản thuộc quyền sở hữu của người phải thi hành án để tiến hành kê biên và xử lý theo quy định. Nhiều người thường nhầm lẫn rằng việc xác định phần tài sản này chính là “chia tài sản chung của vợ chồng”. Thực tế, đây là hai thủ tục hoàn toàn khác nhau. Cơ quan thi hành án không quyết định chia tài sản chung của vợ chồng. Cơ quan này chỉ xác định phần quyền sở hữu của người phải thi hành án trong khối tài sản chung nhằm bảo đảm việc thi hành bản án. Trong khi đó, việc chia tài sản chung vẫn thuộc quyền của vợ chồng hoặc do Tòa án giải quyết khi có yêu cầu hợp pháp. Từ thực tiễn trên, đã có quan điểm cho rằng pháp luật nên cho phép chủ nợ được trực tiếp yêu cầu chia tài sản chung của vợ chồng trong một số trường hợp nhằm hạn chế tình trạng cố tình che giấu tài sản hoặc trốn tránh nghĩa vụ trả nợ. Tuy nhiên, nếu mở rộng quyền này sẽ làm thay đổi bản chất của chế định chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân. Bởi lẽ, sau khi được chia thì phần tài sản đó vẫn thuộc sở hữu của người vợ hoặc người chồng, chứ không tự động chuyển sang cho chủ nợ. Muốn thu hồi khoản nợ, chủ nợ vẫn phải thực hiện các thủ tục tố tụng và thi hành án theo quy định của pháp luật. Có thể thấy, pháp luật hiện hành đang hướng đến việc cân bằng giữa hai lợi ích: một mặt bảo đảm quyền tự định đoạt tài sản của vợ chồng, mặt khác vẫn tạo cơ chế để người có quyền được bảo vệ thông qua hoạt động xét xử và thi hành án. Đối với các vụ việc liên quan đến nghĩa vụ tài sản của vợ chồng hoặc tranh chấp với chủ nợ, việc xác định đúng bản chất của tài sản chung, tài sản riêng và thời điểm phát sinh nghĩa vụ có ý nghĩa rất quan trọng, bởi đây thường là yếu tố quyết định phạm vi tài sản được dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự.
Hotline/Zalo : 090.321.7988
Email : [email protected]
Hoặc đến trực tiếp văn phòng của Chúng tôi tại:
Hà Nội : Phòng 302, tầng 3, 142 Lê Duẩn, phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội
Hồ Chí Minh : Phòng 6.16 RiverGate Residence, số 151 – 155 đường Bến Vân Đồn, Phường Khánh Hội, Hồ Chí Minh
